Menu

Warszawa

Miasto na wskroś mnie przeszywa

Teleskop warszawski

varshava

Od czasu do czasu należy oddalić się od miasta, czy to realnie, czy wirtualnie. Dlatego dziś polecam bardzo warszawską wyprawę do... Chile, na pustynię Atakama. Dlaczego? Kiedy cały świat fascynuje się pierwszym w historii wykryciem fal grawitacyjnych, warto pokazać, że naukowcy z Warszawy już od dawna wykorzystują zjawisko wymyślone przez Einsteina, czyli mikrosoczewkowanie grawitacyjne, do wykrywania ciemnych, nieświecących lub słabo święcących obiektów w kosmosie. Korzystają z najlepszych obserwacyjnych warunków na świecie, więc właśnie w Chile stoi "Teleskop warszawski".

96070801
Źródło: Wiedza i Życie

Aparatura i projekt realizowany w Chile (o nazwie OGLE od: Optical Gravitational Lensing Experiment - Eksperyment Soczewkowania Grawitacyjnego) powstał dzięki pracownikom naukowym Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Kierujący tym przedsięwzięciem prof. Andrzej Udalski zaprojektował i stworzył specjalną aparaturę, czyli profesjonalne urządzenia do rejestracji światła. Ponieważ projekt realizowany jest od ponad dwudziestu lat, astronomowie dysponują ciągami obserwacyjnymi miliardów gwiazd i żaden inny projekt na świecie nie zebrał takiej ilości danych. 

Tylko co to jest soczewkowanie grawitacyjne? Zjawisko to wynika z ogólnej teorii względności sformułowanej przez Einsteina i polega na zakrzywieniu promieni świetlnych biegnących od odległej gwiazdy lub galaktyki przez pole grawitacyjne obiektu - nazywane soczewką - położonego idealnie na linii między źródłem a obserwatorem

GravitationalLensingScenario

źródło

przez co obraz się zniekształca, rozdwaja lub zwielokrotnia i pojawiają się takie, miłe dla oka obrazy:

hst_lens_smile.jpg.CROP.originaloriginalŹródlo

Tylko, że to czego poszukują astronomowie w projekcie OGLE jest znacznie trudniejsze do obserwacji, ponieważ jest to tzw. mikrosoczewkowanie grawitacyjne, które zachodzi w naszej galaktyce. Źródłem światła jest gwiazda w centrum galaktyki (20-30 tys lat świetlnych od nas), a zjawisko wywołuje jakiś obiekt punktowy, który przechodzi między obserwatorem, a tym właśnie źródłem. Ponieważ jest to mikrosoczewkowanie to wywołuje tylko jednorazowy wzrost jasności.

Dzięki projektowi OGLE udało się obserwacyjnie potwierdzić występowanie zjawiska mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Ale odkryto też wiele planet pozasłonecznych, kwazarów, ciał w Pasie Kuipera, na odległym krańcu układu słonecznego, a przede wszystkim ogromną liczbę gwiazd zmiennych. Osobom chcącym dowiedzieć się więcej na ten i inne tematy polecam przy tej okazji program Astronarium.

Wpis może dziś mniej warszawski (choć przecież i teleskop tak się nazywa, i astronomowie z Warszawy zapoczątkowali i prowadzą projekt, z ktorego dane posłużyły do niezliczonej ilości odkryć). Na koniec więc warszawska sztuka uliczna, także z tematem powiązana. Pomyśl o gwiazdach.. zmiennych. A czasem o odległych kwazarach. I o soczewkowaniu grawitacyjnym, bo wygląda na to, że Einstein się nie mylił.

gwiazdy

 

Komentarze (9)

Dodaj komentarz
  • Gość: [CC] *.internetdsl.tpnet.pl

    Myślę o gwiazdach!

  • kawa_marago

    To wspaniałe, że mamy tak doskonałych naukowców.
    Smutne i bardzo szkodliwe dla poziomu wiedzy w Polsce jest to, że nie mają szans rozwijać dorobku naukowego w kraju....w kraju, gdzie miliony złotych z budżetu przyznaje się prowincjonalnej "uczelni" ojca Rydzyka, która, co oczywiste, w żaden sposób nie przyczynia się do pogłębienia wiedzy o świecie.
    Analizę tempa klepania różańców trudno nazwać nauką.

  • varshava

    @CC: o to chodziło!:)

    @Kawa_Marago: jak zawsze słusznie mówisz. Niestety, mimo że w Toruniu, obawiam się, że szkoła, której przyznaje się miliony, nie kształci wybitnych astronomów...

  • kawa_marago

    Trochę mętnie się wyraziłam: pisząc "prowincjonalna" uczelnia miałam na myśli poziom intelektualny reprezentowany na "uczelni". W żadnym razie nie chciałam dyskredytować pięknego i inspirującego miasta Toruń :-)

  • varshava

    @Kawa: chyba wszyscy zrozumieli, że chodzi o uczelnię:)

  • Gość: [E.] *.lightspeed.iplsin.sbcglobal.net

    Teleskop na pierwszym zdjęciu to nie jest Teleskop Warszawski.

  • varshava

    było nietypowe zdjęcie, ale okej, zmienione ;)

  • Gość: [marian] *.static.ip.netia.com.pl

    @kawa_marago:
    jakiś dowód na te przyznane miliony złotych? Po co pisać głupoty, jak można sprawdzić. Nie przyznano pieniędzy, i już wtedy kiedy o tym pisałaś było o tym wiadomo...

    druga sprawa, teologii na tej uczelni nie wykładają (to odnośnie klepania różańców)

    Zmień płytę, a przynajmniej sprawdź co mówisz
    pzdr

  • varshava

    @Marian: Twój komentarz nie do mnie, ale się odniosę. Uczelnia nie dostała może pieniędzy w taki sposób, jak zakładano pod koniec stycznia, ale fakt, że fundacja Lux Veritas (której prezesem jest o. Rydzyk) dostanie 26 milionów z publicznych pieniędzy i tego samego dnia podejmuje się decyzję o cięciach funduszy na walkę ze smogiem w Krakowie budzi zdziwienie. (Tak, ten proces też dziwny, przypomina sądy arbitrażowe, w sprawach gdzie korporacje pozywają państwa).

    Kawa_Marago odniosła się do treści wpisu, komentując przy okazji dziwne zasady finansowania nauki. Tobie też polecam skupienie się na tym, o czym tu napisano, uważam, że badania polskich naukowców na Atakamie (i nie tylko polskich) są fascynujące!

© Warszawa
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci