Menu

Warszawa

Miasto na wskroś mnie przeszywa

Cmentarz prawoslawny i cerkiew św. Jana Klimaka na Woli

varshava

Jedyna w Warszawie nekropolia przeznaczona dla osob wyznania prawosławnego znajduje się na Woli, przy ulicy Wolskiej 140. Przed powstaniem tej nekropolii osoby prawoslawne chowane były na cmentarzu ewangelicko - augsburskim i na Powązkach. Historia tego miejsca jest niezwykle interesująca.

Dzwonnica wzniesiona w 1931 r.:

Cmentarz został utworzony w 1834 r. Wybór miejca miał także polityczne przyczyny - tutaj w czasie powstania listopadowego toczyły się kilka lat wczesniej walki o redutę. Pierwsze groby pojawiły się w roku 1836, choć oficjalne poświęcenie miało miejsce dopiero w 1841 r. Cmentarz podzielono na cztery kwatery, w których chowano ludzi w zależności od ich statusu społecznego (a podobno wszyscyśmy równi wobec śmierci). Od lat 50. XIX wieku cmentarz zaczął się rozrastać. W drugiej polowie XIX wieku był uznawany za jeden z najpiękniejszych w Warszawie. W ówczesnych przewodnikach pisano o pięknych alejach, pomnikach i wspaniale utrzymanych klombach.

Jednak w czasie pierwszej wojny światowej miejsce zostało opuszczone przez duchowienstwo prawosławne i do 1919 r. uległo dewastacji. Po wojnie zmieniły się granice cmentarza, przywrócono bowiem obok parafię rzymskokatolicką. Część grobów przeniesiono co zaburzyło wcześniej istniejącą harmonię.

W czasie drugiej wojny światowej bomby szczęśliwie ominęly to miejsce. Na cmentarzu prawoslawnym mieścił sie punkt opatrunkowy. Miejsce było też świadkiem rzezi Woli: hitlerowcy rozstrzelali tu 60 osób cywilnych i ponad setkę dzieci, które mieszkały w przytułku przy cerkwii.

Po wojnie, ze względów finansowych zdecydowano się na pochówek katolicki. Ze wzgledu na ten fakt co roku w listopadzie odbywają się tu nabożenstwa ekumeniczne. Cmentarz nie jest juz dziś tak pięknie zadbany jak w XIX wieku, lecz panuje tu niepowtarzalna atmosfera. Znajduje się tu około kilkuset nagrobków o wysokiej wartości artystycznej, są tu też pomniki poświęcone żołnierzom Ukrainskiej Republiki Ludowej i wystawiony w zeszłym roku pomnik poświecony ofiarom Wielkiego Głodu na Ukrainie.

Cerkiew św. Jana Klimaka powstała z fundacji arcybiskupa Hieronima Egzemplarskiego na pamiątkę jego syna Jana, który zmarł w 1902 r. Miała pełnić zadania świątyni pomocniczej wobec parafialnej cerkwi Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej. Wzniesienie świątyni i otaczającego ją ogrodzenia całkowicie sfinansował prawosławny hierarcha. Oficjalne poświęcenie miało miejsce 15 października 1905 r. (tego dnia miał miejsce pogrzeb syna arcybiskupa, który sam zmarł... 2 tygodnie później). Cerkiew szczęśliwie przetrwała tzw. akcję rewindykacji cerkwii prawosławnych prowadzoną w dwudziestoleciu międzywojennym, podczas której burzono budynki sakralne wzniesione przez Rosjan.

We wrześniu 1939 r. świątynia  stanowiła schronienie dla ludności cywilnej. Jednak w czasie rzezi Woli zamordowano  tu proboszcza, kapłana z rodziną i wiele innych osób. Miejsce zostało opuszczone aż do 1945 r., choć jeszcze wielokrotnie służyło ludności za kryjówkę, zwłaszcza podczas powstania warszawskiego. W latach 1945 - 1977 usunięto część zniszczeń wojennych.

Bardzo ciekawa jest architektura budynku, wzorowana na XVII-wiecznej rosyjskiej architekturze sakralnej. Cerkiew została wzniesiona na planie krzyża łacińskiego z kamienia, obłożonego jasną cegłą. Całość wieńczy pojedyncza cebulasta kopuła z krzyżem. Cerkiew jest dwukondygnacyjna, na każdym piętrze znajdują się niezależne od siebie pomieszczenia religijne. A wnętrze olśniewa i onieśmiela swoim bogactwem...

Komentarze (7)

Dodaj komentarz
  • drugi_marcin

    O, mój cmentarz rodzinny. To bardzo piękne miejsce, dzięki za wpis.

  • varshava

    ciesze się:-)

  • Gość: [gosia maik] *.chello.pl

    piękna ta cerkiew, muszę się kiedyś wybrać....

  • wczorajidzis.blogspot.com

    Ten cmentarz ma do mnie pecha albo ja do niego, jeśli o zwiedzanie idzie. Bywam koło niego raz na jakiś czas i zawsze coś się dzieje takiego, że gdzieś się spieszę i nie mam czasu wejść i obejrzeć, ech.

  • varshava

    @Gosia Maik: koniecznie!:-)
    @Wczorajidzis: trzeba się wybrać specjalnie w tym celu:-)

  • Gość: [Leszek] *.dynamic.chello.pl

    Wybraliśmy z żoną ten piękny stary cmentarz na nasz wieczny spoczynek z naszymi dziećmi.

  • varshava

    Szczerze mówiąc nie wiem co można na taki komentarz odpowiedzieć;)

© Warszawa
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci